Bir Külkedisi Hikâyesinin Tersyüz Edilişi: Anora Filmi Üzerine Bir İnceleme

I.Uluslararası Van Sosyal Bilimler Sempozyumu, Van, Türkiye, 2 - 03 Ekim 2025, ss.271-272, (Özet Bildiri)

Doç. Dr. Sadık ÇALIŞKAN

İnönü Üniversitesi İletişim FakültesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü

Malatya/ TÜRKİYE, e-posta: sadik.caliskan@inonu.edu.tr

Bildiri Özeti

Bu çalışmanın konusunu, beş Akademi Ödülü kazanan Anora (Sean Baker, 2024) filmi

oluşturmaktadır. Anora, En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Orijinal Senaryo ve Mikey

Madison’a En İyi Kadın Oyuncu Oscar’ını kazandırarak büyük bir başarı elde etmiştir. Modern

bir Cinderella hikâyesinin yapıbozumu olarak değerlendirilen Anora filmi, pasif bir kahramanın

bir kurtarıcı prense evlenerek toplumsal kurtuluş bulduğu geleneksel anlatıyı yeniden

yorumlamaktadır. Film başta bu tanıdık motifleri kullanmaktadır: New York’ta çalışan genç bir

striptiz dansçısı olan Ani, Rus bir oligarkın oğlu Vanya ile evlenerek masalsı bir dönüşüm

yaşamış gibi görünür. Ancak hikâyenin devamında bu külkedisi masalı adım adım çökertilir.

Vanya’nın teklifi romantik olmaktan çok ani ve sorumsuz bir karardır ve Ani’nin içine girdiği

lüks hayat ise geçici ve yüzeysel bir hayattır. Sonunda bu evlilik, bir kurtuluş değil, yeni bir

tahakküm biçimine dönüşür ve evlilikle gelen kurtuluş miti açığa çıkarılır.

Bu çalışmada, karşılaştırmalı arketipsel analiz ile yapıbozumu yöntemi bir arada

kullanılmıştır. Külkedisi masalının dört temel unsuru — yoksulluk ve aşağılanma, prensin

seçimi, mucizevi dönüşüm ve mutlu son beklentisi — belirlenmiş ve filmde bunların nasıl

ironik ve sert bir gerçekçilikle altüst edildiği incelenmiştir.

Mikey Madison’ın Oscar ödüllü performansı, Ani’nin kendi kimliğini bulma ve

iradesini ortaya koyma mücadelesini etkileyici bir şekilde ortaya koymaktadır. Masalın

“sonsuza dek mutlu” vaadinin aksine film belirsizlik içinde sona erer, sınıf, güç ve çıkar

ilişkilerinin sert yüzünü gösterir. Anora, günümüzde peri masallarına duyulan kültürel ilgiyi

sorgulayan güçlü bir eleştiri sunar ve romantik hayallerin bu eşitsiz dünyada çoğu zaman

sürdürülemez ve yıkıcı olduğunu hatırlatır.

Anahtar Sözcükler: Külkedisi Yapıbozumu, Film Analizi, Modern Peri Masalları