Solunum Sistemi Temelden Kliniğe, Prof. Dr. Erdem Topal,Prof. Dr. Nigar Vardı,Prof. Dr. Cengiz Yakıncı, Editör, İnönü Üniversitesi, Malatya, ss.29-45, 2022
BURUN
GELİŞİMİ
Yüz taslağı 4. hafta boyunca
stomodeum etrafında çıkıntıların (tek frontonazal, bir çift maksiller ve bir
çift mandibular) belirmesiyle başlar. Çıkıntılar nöral kristadan farengeal
arkuslara göç eden hücrelerin çoğalmasıyla meydana gelir.
Beyin veziküllerinin önündeki
mezenşimin proliferasyonuyla oluşan frontonazal çıkıntı primer ağız boşluğunun
üst sınırını oluşturur. Dördüncü haftanın sonunda primer burun taslağı,
frontonazal çıkıntının her iki tarafında, yüzey ektoderminin kalınlaşmasıyla
ortaya çıkan nazal plaklardan
gelişir (Resim 1A). Başlangıçta konveks olan plaklar daha sonra invajine olarak
nazal çukurları oluşturur. Her bir çukurun çevresinde mezenşimin çoğalmasıyla
at nalı şeklinde nazal tümsekler oluşur. Çukurların dış kenarındaki tümseklere lateral nazal çıkıntı, iç kenarındakilere medial nazal çıkıntı denir (Resim 1B). Nazal çukurlar anterior
burun delikleri ve burun boşluklarının taslaklarıdır. Sonuç olarak burun beş
adet yüz tümseğinden meydana gelir (Resim 2). Frontal çıkıntı burun kemerini,
medial nazal çıkıntılar birleşerek burnun ucunu ve sırtını, lateral nazal
çıkıntılarda birleşerek burun kanatlarını oluşturur. Burnun oluşumuna
katılan yapılar Tablo 1’de verildi.