EBEVEYN BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARININ ÇOCUK AĞIZ SAĞLIĞINA ETKİSİ
28. Uluslararası Türk Diş Hekimleri Kongresi, Diyarbakır, Türkiye, 18 - 21 Eylül 2025, ss.545-546, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Diyarbakır
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.545-546
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İnönü Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
EBEVEYN BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARININ ÇOCUK AĞIZ SAĞLIĞINA ETKİSİ
Nisanur Müdüroğlu, Merve Selen Bilmez
İnönü Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı
Amaç: Bu çalışma, ebeveynlerin bilgi, tutum ve davranışlarının (KAP) çocukların ağız ve diş sağlığı
üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Yöntem: Bu tanımlayıcı ve analitik çalışma, İnönü Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde
yürütülmüştür. Veri toplamak amacıyla bilgi (15 madde), tutum (7 madde) ve davranış (10 madde)
boyutlarından oluşan 32 maddelik yapılandırılmış bir KAP anketi uygulanmıştır. Katılımcıların KAP
puanları hesaplanmış, veriler SPSS 25.0 ile analiz edilmiştir. KAP alt boyutları ile sosyodemografik
değişkenler arasındaki ilişkiler Ki-kare testi ile, erken çocukluk çağı çürüğü ( EÇÇ )olan ve olmayan
grupların KAP skorları ise t-testi ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach’s Alpha ile
test edilmiştir (α = 0.79). Etik onay ilgili üniversitenin etik kurulundan alınmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 229 çocuk (ortalama yaş 58,10±13,30 ay) ve ebeveynleri (ortalama yaş
35,60±5,33 yıl) dahil edilmiştir. Katılımcıların çoğunluğu şehir merkezinde (%81,22) yaşamakta
olup, orta sosyoekonomik düzeye sahiptir (%87,77). Ebeveynlerin %36,24’ü lise, %36,24’ü lisans
eğitimlidir.Bilgi sorularında ebeveynlerin genel olarak orta düzeyde bilgiye sahip oldukları
görülmüştür. Özellikle diş fırçalama sıklığı, florür kullanımı ve şekerli gıdaların diş sağlığı
üzerindeki etkileri gibi konularda bilgi eksiklikleri tespit edilmiştir. Tutum değerlendirmelerinde
ebeveynlerin büyük bölümü, süt dişlerinin tedavi gerektirdiğine ve diş fırçalamanın önemine
inanmaktadır. Davranış açısından ise ebeveynlerin çoğu, çocuklarının dişlerini düzenli olarak
fırçaladıklarını ve florürlü macun kullandıklarını belirtmiştir.Ki-kare analizleri, bilgi, tutum ve
davranışların çocuk sayısı, günlük şekerli gıda tüketimi ve sosyoekonomik düzey gibi faktörlerden
etkilendiğini ortaya koymuştur. Özellikle üç ve üzeri çocuğa sahip ebeveynlerin bilgi ve davranış
düzeylerinin daha düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, günlük şeker tüketimi yüksek olan gruplarda
sağlıksız davranışlar daha yaygındır.Erken çocukluk çürüğü bulunan çocukların ebeveynlerinin
bilgi (p=0,038) ve tutum (p=0,026) skorları anlamlı olarak daha yüksektir. Ancak davranış skorları
açısından EÇÇ varlığı ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p=0,693).
Sonuç: Sonuç olarak, bu çalışma ebeveynlerin çocuklarının ağız sağlığı hakkında bilinçlendirilmesi
ve davranış değişikliğine yönelik girişimlerin önemini vurgulamaktadır. Özellikle çok çocuklu
aileler ve yüksek şeker tüketimine sahip ailelere yönelik eğitimlerin önceliklendirilmesi
önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ağız Hijyeni, Bilgi, Tutum Ve Davranış, Çocuklarda Diş Sağlığı, Erken Çocukluk
Çağı Çürükleri (EÇÇ), Sosyodemografik Faktörler
PARENTAL KNOWLEDGE, ATTITUDES, AND PRACTICES AND THEIR IMPACT ON CHILDREN’S
ORAL HEALTH
Nisanur Müdüroğlu, Merve Selen Bilmez
Department of Pediatric Dentistry Faculty of Dentistry İnönü University
Purpose: This study aimed to evaluate the impact of parents’ knowledge, attitudes, and practices
(KAP) on their children’s oral and dental health.
Method: This descriptive and analytical study was conducted at the Faculty of Dentistry, İnönü
University. A structured KAP questionnaire with 32 items—knowledge (15), attitudes (7),
andpractices (10)—was administered. KAP scores were calculated and analyzed using SPSS 25.0.
Chi-square tests assessed relationships between KAP subdimensions andsociodemographic
variables, while t-tests compared KAP scores of children with and withoutEarly Childhood Caries
(ECC). Internal consistency was measured with Cronbach’s Alpha (α = 0.79). Ethical approval was
granted by the university’s ethics committee.
Findings: A total of 229 children (mean age: 58.10±13.30 months) and their parents (mean age:
35.60±5.33 years) were included. Most families lived in urban areas (81.22%) and had
middlesocioeconomic status (87.77%). Among parents, 36.24% had completed high school,
andanother 36.24% had university degrees.Parents generally demonstrated moderate knowledge.
Gaps were identified in brushingfrequency, fluoride use, and sugary food effects. Most believed
primary teeth should be treated and emphasized brushing importance. Many reported regular
brushing and fluoridetoothpaste use by their children.KAP levels were influenced by number of
children, sugar intake, and socioeconomic status. Parents with three or more children had lower
knowledge and practice scores. Unhealthypractices were more common in families with high sugar
consumption. Parents of childrenwith ECC had significantly higher knowledge (p = 0.038) and
attitude (p = 0.026) scores. No significant difference was found in practice scores (p = 0.693).
Conclusion: Parental awareness is vital for improving children’s oral health. Educational efforts
shouldtarget large families and those with high sugar consumption.
Keywords: Early Childhood Caries (ECC), Knowledge, Attitudes And Practice (KAP), Oral Health İn
Children, Oral Hygiene, Sociodemographic Factors