Öğretmen Liderliği Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Creative Commons License

GEZERLER T., Atik S.

Educational academic research (Online), sa.60, ss.95-110, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, Xie ve arkadaşları (2021) tarafından geliştirilen Öğretmen Liderlik Ölçeği'ni Türkçeye uyarlamaktır. Bu uyarlama ile, bütünleştirici liderlik, mesleki öğrenme liderliği, ölçme ve değerlendirme liderliği, öğretim liderliği, topluluk liderliği ve politika liderliği boyutlarında öğretmen liderliğinin araştırılmasına ve sunulmasına katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Türkiye'deki devlet okullarında görev yapan 397 öğretmenden veri toplanmıştır. Bu araştırmada veri elde etmek için Öğretmen Liderlik Ölçeği (ÖLÖ) kullanılmıştır. Orijinal Öğretmen Liderlik Ölçeği altı boyuttan oluşmakta ve 32 madde içermektedir. Araştırma verileri toplanmış ve ardından SPSS 25 ve AMOS 24 yazılım paketleri kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik analizleri, bilimsel yöntemler ve çok perspektifli bir yaklaşım kullanılarak Türk kültürüne uyarlanmasını sağlayacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürel bağlamında yapı geçerliliğini belirlemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Ölçeğin yakınsak geçerliliğini belirlemek için Bileşik Güvenilirlik (CR) ve Ortalama Açıklanan Varyans (AVE) değerleri birlikte değerlendirilmiştir. Ölçeğin güvenilirliğini belirlemek için Cronbach's Alpha ve McDonald's Omega katsayıları kullanılarak iç tutarlılık ve bileşik güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Ölçeğin zaman içindeki kararlılığını belirlemek için test-tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca, ölçek maddelerinin ölçeğin yapısına katkıda bulunup bulunmadığını değerlendirmek için madde-toplam korelasyon değerleri incelenmiştir. Ölçek üzerinde yapılan geçerlilik ve güvenilirlik analizleri sonucunda, Öğretmen Liderlik Ölçeği altı boyut ve 24 madde ile oluşturulmuştur. Analizler, Öğretmen Liderlik Ölçeği'nin Türk kültüründe kullanım için uygun, geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
The aim of the study is to adapt the Teacher Leadership Scale, developed by Xie et al. (2021), into Turkish. Through this adaptation, it sought to contribute to the investigation and presentation of teacher leadership in the dimensions of integrative leadership, professional learning leadership, measurement and evaluation leadership, instructional leadeship, community leadership, and policy leadership. Within this scope, data were collected from 397 teachers working in public schools in Türkiye. The Teacher Leadership Scale (TLS) was used to obtain data in this research. The original Teacher Leadership Scale consists of six dimensions and includes 32 items. The research data were collected and subsequently analyzed using SPSS Statistics 25 and AMOS 24 software packages. The validity and reliability analyses of the scale were conducted in a manner to ensure its adaptation to Turkish culture using scientific methods and a multi-perspective approach. Confirmatory Factor Analysis (CFA) was performed to determine the construct validity of the scale's original structure in the Turkish cultural context. To determine the convergent validity of the scale, Composite Reliability (CR) and Average Variance Explained (AVE) values were evaluated together. To establish the reliability of the scale, internal consistency and composite reliability analyses were conducted using Cronbach's Alpha and McDonald's Omega coefficients. The test-retest method was used to determine the scale's stability over time. Furthermore, item-total correlation values were examined to assess whether the scale items contributed to the scale's structure. As a result of the validity and reliability analyses performed on the scale, the Teacher Leadership Scale was established with six dimensions and 24 items. The analyses concluded that the TLS is appropriate, valid, and reliable for use in the Turkish culture.