Pretty Woman’dan Anora’ya: Sinemada Külkedisi Motifinin Dönüşümü

SineAkademi Uluslararası Sinema ve Medya Çalışmaları Kongresi , Diyarbakır, Türkiye, 03 Eylül 2025 - 05 Eylül 2026, ss.12-13, (Özet Bildiri)

Sadık ÇALIŞKAN1, Özgür KILINÇ2

Özet

"Pretty Woman" (1990) ve "Anora" (2024) filmleri, Cinderella motifini farklı tarihsel ve toplumsal bağlamlarda ele

alarak, peri masalının sinemadaki dönüşümünü ve toplumsal cinsiyet, sınıf ve iktidar ilişkilerine dair eleştirel bir

perspektif sunar. Bu çalışma her iki filmi Cinderella arketipinin temel unsurları (külkedisi figürü, dönüşüm, prens,

mutlu son) üzerinden karşılaştırarak, kapitalizm ve patriyarkanın kadın bedeni ve emeği üzerindeki kontrol

mekanizmalarını analiz eder.

"Pretty Woman", Reagan dönemi neoliberal iyimserliğiyle uyumlu şekilde, sınıf atlamayı romantik bir fantezi olarak

sunar. Seks işçisi Vivian, zengin prens Edward tarafından "kurtarılır" ve lüks tüketim yoluyla dönüşerek toplumsal

statü kazanır. Film, kadının ekonomik özgürlüğünü erkeğin finansal gücüne bağlı olarak tasvir ederek geleneksel

cinsiyet rollerini pekiştirir.

Buna karşılık "Anora", 2020'lerin ekonomik eşitsizlik ve göçmen krizleri bağlamında, Cinderella mitini acımasızca

dekonstrükte eder. Göçmen striptizci Ani, evlilik yoluyla sınıf atlama hayalinin, oligark kayın ailesinin şiddeti ve

sistematik baskısıyla nasıl bir kabusa dönüştüğünü deneyimler. Film, mutlu son illüzyonunu yıkarak, kapitalizmin

ve ataerkil yapıların, kadınları nesneleştiren ve marjinalleştiren gerçekliğini teşhir eder.

Sonuç olarak, bu iki film, Cinderella motifinin 30 yıllık bir süreçte nasıl eleştirel bir metaforik araca dönüştüğünü

gösterir: "Pretty Woman" sistemi meşrulaştırırken, "Anora" onu yıkar. Bu analiz, sinemanın toplumsal normları

nasıl hem yansıttığını hem de dönüştürebildiğini ortaya koyar.

Anahtar Kelimeler: Külkedisi Motifi, Pretty Woman, Anora, Masal