Akademik Veri Yönetim Sistemi
İmgelem (Online), sa.17, ss.273-298, 2025 (TRDizin)
Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçişle birlikte dönüşen üretim ilişkileri, emek süreçlerini yeniden yapılandırmıştır. Bu dönüşümle birlikte emeğin niteliği değişmekte, çalışanlar dijital sistemler ve algoritmalar aracılığıyla denetim altında kalmaktadırlar. Bu çalışma, dijitalleşme ekseninde şekillenen platform ekonomisinin, emek süreçleri üzerindeki etkisini çalışma sosyolojisi çerçevesinde ele almaktadır. Özellikle Fordist üretim biçiminin yerini esnek üretim modellerine bıraktığı günümüzde, denetim ve kontrol mekanizmalarının da dönüşüme uğradığı gözlemlenmektedir. Braverman’ın emek süreci kuramı ve Foucault’nun disiplin toplumuna dair analizleri üzerinden, dijital platformlardaki algoritmik yönetim, kullanıcı puanlaması ve görünmez emek gibi uygulamalar değerlendirilmekte; böylece yeni bir dijital disiplin rejiminin izleri sürülmektedir. Ayrıca işçilerin bu yeni dijital düzen karşısında geliştirdikleri örgütlenme çabaları ve stratejiler de çalışmada kısaca ele alınmakta, dijital emek ortamında kolektif dayanışma ve direniş olanakları tartışılmaktadır. Literatür taramasına dayanan bu kuramsal değerlendirme, çalışma sosyolojisinin dijital çağda karşılaştığı dönüşümleri kavramsal bir çerçeveye oturtarak, emeğin denetimi ve öznelik biçimlerinin nasıl yeniden üretildiğine dair eleştirel bir perspektif sunmaktadır.
The transformation of production relations accompanying the transition from an industrial society to aninformation society has restructured labor processes. With this transformation, the nature of labor is changing, andworkers are being monitored through digital systems and algorithms. This study examines the impact of theplatform economy, shaped around digitalization, on labor processes within the framework of the sociology ofwork. Particularly today, as Fordist production models give way to flexible production models, control andmonitoring mechanisms are also undergoing transformation. Drawing on Braverman's theory of the labor processand Foucault's analysis of disciplinary society, this study evaluates practices such as algorithmic management,user ratings, and invisible labor on digital platforms, thereby tracing the emergence of a new digital disciplinaryregime. Furthermore, the study briefly addresses the organizational efforts and strategies developed by workers inresponse to this new digital order, discussing the possibilities for collective solidarity and resistance in the digitallabor environment. This theoretical assessment, based on a literature review, conceptualizes the transformationsfaced by the sociology of work in the digital age, offering a critical perspective on how the control of labor andforms of subjectivity are reproduced.