Klasik Türk Şiirinde Balkan Coğrafyasını İhtiva Eden Şehir Şiirleri: Duygu Analizi Temelli Bir Yaklaşım

Uzan S., Dölek İ., Kurt A.

Osmanlı Avrupası’nda Edebiyat 1400-1800 Sempozyumu, Skopje, Makedonya, 4 - 06 Eylül 2026, ss.41-42, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Skopje
  • Basıldığı Ülke: Makedonya
  • Sayfa Sayıları: ss.41-42
  • İnönü Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Klasik Türk şiirinde şehir; şairlerin duygu ve düşüncelerini, estetik anlayışlarını ve yaşadıkları dönemin ruhunu yansıtan bir metafora dönüşmüştür. Bu çalışma 16.ve 20. yüzyıllar arasında Balkan şehirlerini konu alan şiirleri duygu analizi yöntemiyle incelemektedir. Şiirlerdeki öznel ifadeler, tutumlar ve duygusal değerlendirmeler dijital veri işleme tekniklerinden yararlanılarak ele almaktadır. Böylece Balkan şehirlerinin klasik Türk şiirinde nasıl tasvir edildiğinin ve şairlerde hangi duygu ve düşünceleri uyandırdığının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Ayrıca Balkan coğrafyasının klasik Türk edebiyatı içerisindeki edebî kimliğini ve özgün konumunu belirlemek de çalışmanın amaçları arasındadır. Araştırma, klasik Türk edebiyatının divan ve mesnevilerinde yer alan Balkan şehirlerini konu edinen şiirlere odaklanmaktadır. Saraybosna, Üsküp, Sofya, Mostar, Yenice-i Vardar, Budin, Karlova, Mora, Korintus, Dukakin, İslimye, Zagra, Tırnova, Travnik ve Karaferya gibi şehirleri içeren bu şiirler, şehirlerin fiziksel görünümlerini ve sosyal yapılarını betimlemenin yanı sıra şairlerin bireysel ve toplumsal tecrübelerini de yansıtmaktadır. Bu çalışma kapsamında geliştirilmiş küçük ölçekli interaktif bir web ara yüzü aracılığıyla, şiirlerde tespit edilen duygu kategorileri, şehir-şair eşleştirmeleri ve şehirlerin hangi estetik, toplumsal ya da duygusal bağlamlarda tasvir edildiği dijital ortamda görselleştirilmiştir. Böylece araştırma bulguları, metinsel ve kavramsal bir inceleme ile sınırlı kalmayıp kullanıcı etkileşimine açık dijital bir sunum modeliyle erişilebilir ve karşılaştırılabilir hâle getirilmesi amaçlanmaktadır. Klasik Türk edebiyatında Balkan şehirlerinin edebî temsillerini duygu analizi perspektifiyle ele alan bu çalışma, Balkan coğrafyasının ortak edebî ve kültürel belleğini yeniden yorumlayarak derinlemesine anlamayı hedeflemektedir. Böylece çalışma, geleneksel edebiyat incelemelerine dijital beşeri bilimlerin yenilikçi metodolojilerini entegre ederek bölgenin zengin kültürel mirasının gelecek nesillere aktarılmasına önemli katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Şiiri, Duygu ve Metin Analizi, Balkan Şehirleri.