YENİ OSMANLILAR İLE İTTİHAT VE TERAKKİ CEMİYETİNİN OSMANLI MODERNLEŞME SÜRECİNE DÖNÜK ALGILARI: "ETKİLER, KATKILAR, BUNALIMLAR"
sosyologca, sa.27, ss.215-234, 2024 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Basım Tarihi: 2024
- Dergi Adı: sosyologca
- Derginin Tarandığı İndeksler: Sociology Source Ultimate (EBSCO), Sociological abstracts, Asos İndeks
- Sayfa Sayıları: ss.215-234
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İnönü Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Modernleşme olgusu tarihsel süreç içerisinde bir dönüm noktası olması sebebiyle büyük bir öneme sahiptir. Osmanlı imparatorluğu askeri alandaki yenilgilerle beraber baskılanma ve zorunlu modernleşme sürecine girdi. Bu noktada Nizam-ı Cedid’le başlayan, Tanzimat dönemi ve Islahat Fermanının hükümleriyle devam eden büyük bir değişim süreci başladı. Yeni Osmanlılar cemiyetine mensup aydınlar ortaya konulan reformların içerisindeki maddelerin modernleşme sürecine katkı sağlamaktan çok sosyal sorunlara yol açacağını düşünüyorlardı. Bir grup aydını içerisinde barındıran bu cemiyet anayasacılığı, Osmanlılık fikrini, meşruti monarşiyi modernleşmenin kilit noktası olarak görüyordu. Bu noktada Kanun-i Esasi’nin kabulünde ve I. Meşrutiyet’in ilanında önemli bir rol üstlendiler. Yeni Osmanlılar fikirsel altyapılarıyla İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne rol model oldular. İttihat ve Terakki Cemiyeti II. Abdulhamid’in istibdat rejimine karşı meclisi ve meşrutiyeti savunuyordu. İlk defa onların döneminde kadın hakları, matbuatın gelişimi, hürriyet ve halkçılık söylemleri sıkça dile getirilmeye başlandı. İttihat ve Terakki II. Meşrutiyet’in ilanındaki rolü ve modernleşmeye dönük katkılarıyla beraber yeni bir toplumsal model inşa etmeyi hedefledi.