Kara A., Karkın V., Özdemir O.
Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, cilt.20, sa.39-40, ss.73-100, 2025 (Hakemli Dergi)
Özet
Bu çalışma, göçün kavramsal çerçevesini ve kuramsal yaklaşımlarını Suriye iç savaşı ve Türkiye’ye yönelen Suriyeli göçü örneği üzerinden ele almak amacıyla yapılmıştır. Göç, insanlık tarihi kadar eski bir olgu olup sosyal bilimlerde disiplinler arası bir inceleme alanı olarak günümüzde farklı boyutlarıyla değerlendirilmektedir. Çeşitlilik arz eden göç süreçleri, göç alan ülkelerin kamu düzenini, toplumsal yapısını ve sosyoekonomik dengelerini doğrudan etkilemekte; bu nedenle göç, sosyoloji ve tarih başta olmak üzere çeşitli disiplinlerin ortak araştırma konusu haline gelmiştir. 2011 yılında başlayan Suriye iç savaşı, modern dönemin en büyük kitlesel göç hareketlerinden birini tetiklemiş ve milyonlarca Suriyeli, başta Türkiye olmak üzere komşu ülkelere sığınmıştır. Türkiye, coğrafi konumu ve açık kapı politikası nedeniyle en fazla göç alan ülke olmuş; bu durum kamu düzeni, toplumsal yapı ve ekonomik istikrar üzerinde derin etkiler yaratmıştır. Suriyeli göçmenlerin barınma, eğitim, sağlık ve istihdam alanlarında karşılaştıkları sorunlar, Türkiye’nin göç yönetimi konusunda önemli bir tecrübe kazanmasına yol açmıştır. Göç kuramları açısından bakıldığında, Suriyeli göçü hem itici faktörler (savaş, güvenlik sorunları, insani kriz) hem de çekici faktörler (Türkiye’nin güvenli ortamı, ekonomik imkânlar, sosyal hizmetler) üzerinden açıklanabilir. Bu durum, klasik göç kuramlarının ötesinde insani krizler ve zorunlu göç dinamiklerini içeren yeni yaklaşımların geliştirilmesini gerekli kılmaktadır.