Sicill-i Ahvâl Kayıtlarına Göre Osmanlı Taşrasında Görevli Memurların Eğitim Durumu İle İlgili Karşılaştırmalı Analiz


Creative Commons License

Tekdal D.

İnternational Conference on Science and Education, Antalya, Türkiye, 26 - 29 Ekim 2019, ss.141-152

  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.141-152

Özet

Tanzimat ile başlayan ve ilerleyen süreçte neticeleri alınmaya başlanan merkezileşme politikasının önemli bir ayağını da devleti temsil eden memur sınıfında yaşanan değişim oluşturmaktadır. Sayıları zamanla artan ve güçlenen memur sınıfının kontrol altında tutulması amacıyla devlet, kendi memurunu daha yakından tanımak için kendisi tarafından doldurulup verilmek üzere terceme-i hâl varakası denen evrakı zorunlu kılmıştır. Bazı istisnai sınıflar hariç memurların tamamı tarafından doldurulan varakalardan ve varakada beyan edilen hususları doğrulayacak belgelerden derlenen bilgiler, Sicill-i Ahvâl Defterleri’ne kaydedilmiştir. Böylelikle devlet, tarihinde ilk defa memurları ile ilgili sistematik bir kayıt mekanizmasını hayata geçirmiştir. 1879 tarihinde Dâhiliye Nezareti bünyesinde oluşturulan Sicill-i Ahvâl Komisyonu’nca tutulan Sicill-i Ahvâl Defterleri’ndeki kayıtların muhteviyatında birçok konu ile ilgili detaylı bilginin yanında memurun eğitim durumu ile ilgili veriler de mevcuttur. Sicill-i Ahvâl Kayıtları ışığında birçok kişi tarafından Anadolu coğrafyasına yayılmış yerleşim birimleri ile ilgili daha önce yapılmış olan çalışmaların eğitim kısmı ile ilgili veriler, karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilerek Osmanlı taşra memurlarının eğitim düzeyi ile ilgili genel çıkarımlarda bulunulmaya çalışılmıştır. Bildirideki veriler, hemen her bölgeden seçilen örnek yerleşim birimlerinden oluşan 20 sancak ve kaza merkeziyle sınırlandırılmıştır.