Akademik Veri Yönetim Sistemi
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi II. Sağlık Öğrencileri Kongresi (CÜSKON2025) , Sivas, Türkiye, 24 - 27 Nisan 2025, ss.1-4, (Özet Bildiri)
Gammarus türleri, toksik kimyasallara karşı duyarlılıkları nedeniyle akuatik
toksikoloji çalışmalarında sıklıkla kullanılan organizmalardır[1].Gammarus pulex (L., 1758),
sucul sistemin besin zincirinin çok önemli üyeleridir ve vücutlarında metal birikim yetenekleri
nedeniyle deneysel çalışmalarda çok tercih edilmektedirler. Ayrıca, bu özellikleri sayesinde
önemli biyoindikatör sucul canlılarıdır[2]. Bu çalışmada, Gammarus pulex (L., 1758) üzerine
Fe +3 ve Al +3 ’un ayrı ayrı ve Fe +3 +Al +3 karışım halinde uygulandığında bu iyonların 96 saatlik
letal ve subletal toksisitesi incelenerek biyobirikim oranları belirlenmiştir. Kullanılan
çözeltiler FeCl₃ ve AlCl₃ tuzları kullanılarak farklı konsantrasyonlarda (Kontrol, 1, 10, 25,
50, 100 mg/L) hazırlandı. Toksisite testleri için, her test havuzunda 10 adet Gammarus pulex
bireyi kullanıldı ve deneyler 2 tekerrürlü olarak yapıldı. Su parametreleri (sıcaklık, pH ve
çözünmüş oksijen seviyeleri) günlük olarak ölçülerek deney koşullarının istikrarlı olduğu
doğrulandı.
Biyobirikim çalışması için, Gammarus pulex örnekleri 24, 48, 72 ve 96 saatlik maruz kalma
sürelerinden sonra canlı olmayanlar havuzlardan çıkartılarak tüplerde analiz için toplandı.
Gammarus örnekleri, CEM mikrodalga sistemi (MW) kullanılarak çözünürleştirilip, Fe +3 , Al +3
ve Fe +3 +Al +3 biyobirikimi alevli atomik absorpsiyon spektrofotometresi (AAAS) ile ölçüldü.
Letal konsantrasyon (LC50) değeri, 96 saatlik deney sonrasında belirlendi. Veriler arasında
one-way ANOVA-Duncan çoklu karşılaştırma testi, normallik testi ve tanımlayıcı analiz
(ortalama ± SE, p < 0.05) yapıldı.
Gammarus pulex dokularındaki birikim seviyelerinin, maruz kalma süresi ve dozları arttıkça
yükseldiği gözlenmiştir.