Bir Üniversite Hastanesinde Staphylococcus aureus Prevelansı ve Antimikrobiyal Direncin Değişimi: 6.5 Yıllık Retrospektif Bir Analiz

Tanriverdi E. S., YAKUPOGULLARI Y., H., Ceylan D., Otlu B.

Mediterranean journal of infection, microbes & antimicrobials (Online), cilt.15, sa.2026, ss.69-77, 2026 (ESCI, Scopus, TRDizin)

Özet

Giriş: Staphylococcus aureus, hem toplum hem de hastanede enfeksiyona neden olan başlıca patojenlerden biridir. Bu etkene ait sürveyans verilerinin analizi, önleyici girişimlerin doğru planlanması adına önemlidir. Bu çalışmada bir üniversite hastanesinde Staphylococcus aureus suşlarının izolasyon sıklığının ve antimikrobiyal direnç özelliğinin son yıllarda bir değişim gösterip-göstermediğinin saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmada, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde, Ocak 2019 ile Haziran 2025 tarihleri arasında izole edilen Staphylococcus aureus suşlarına ait veriler geriye dönük olarak toplandı. Suşların saptandığı hastaların demografik bilgileri ve izolatların antimikrobiyal direnç özellikleri çalışma kapsamında değerlendirildi. Yıllara göre suş ve direnç frekansındaki değişimler doğrusal regresyon ve eğilim analizi ile araştırıldı. Bulgular: Çalışmada, 861’i (%24,5) toplum kaynaklı ve 2653’ü (%75,5) hastane kaynaklı enfeksiyon etkeni olarak değerlendirilen toplam 3514 Staphylococcus aureus suşu incelendi. Tüm üremeler arasında Staphylococcus aureus’un ortanca prevalansı %9,96 idi ve yıllar içinde %9,2–11,57 arasında istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir değişim gösterdi. Pandemi öncesi ve sonrası dönemler karşılaştırıldığında; hastane kaynaklı metisilin dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) oranlarında anlamlı bir artış saptanırken (p < 0,05), toplum kaynaklı MRSA oranlarında anlamlı bir değişiklik gözlenmedi. Hastane izolatları arasında metisilin direnç oranı, çalışma süresince yaklaşık iki kat olmak üzere anlamlı artış gösterirken toplum kökenli suşlardaki artış anlamlı bulunmadı. Metisilin dirençli suşlarda, metisilin-duyarlılara göre kinolonlar, aminoglikozitler, makrolidler ve ko-trimoksazol başta olmak üzere birçok antimikrobiyale karşı anlamlı olarak iki ila yedi kat daha fazla direnç saptandı. Çalışma süresince amikasin, gentamisin ve eritromisin direnci anlamlı azalış gösterirken tetrasiklin ve klindamisin direncinde anlamlı artış bulundu. Sonuç: Saptanan veriler, Staphylococcus aureus’un prevalansında önemli bir değişim olmadığını ancak metisilin direncinin özellikle hastane kökenli suşlarda düzenli bir artış trendi göstererek yükseldiğini ortaya koymuştur. Birçok antibiyotiğe karşı daha yüksek direnç taşıyan bu suşların kontrol altına alınması öncelikli hedeflerden biri olmalıdır.
Introduction: Staphylococcus aureus is a major pathogen causing infections in both community and hospital settings. Surveillance of this organism is essential for effective planning of preventive strategies. This study aimed to evaluate changes in the isolation frequency and antimicrobial resistance patterns of Staphylococcus aureus strains in a university hospital over recent years. Materials and Methods: In this retrospective cross-sectional study, data on Staphylococcus aureus strains isolated at İnönü University Faculty of Medicine Hospital between January 2019 and June 2025 were collected. Demographic information of patients and antimicrobial resistance profiles of the isolates were analyzed. Changes in strain prevalence and resistance rates over the years were assessed using linear regression analysis. Results: A total of 3,514 Staphylococcus aureus strains were examined, including 861 (24.5%) community-acquired and 2653 (75.5%) hospital-acquired. The median prevalence of Staphylococcus aureus among all cultures was 9.96%, showing a nonsignificant variation from 9.2% to 11.57% over the study period. Comparison of pre- and post-pandemic periods revealed a significant increase in hospital-acquired methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) (p < 0.05), whereas changes in community-acquired MRSA were not significant. Among hospital isolates, methicillin resistance approximately doubled, whereas no significant change was observed in community-acquired strains. Methicillin-resistant strains exhibited two- to seven-fold higher resistance to several antimicrobials, including quinolones, aminoglycosides, macrolides, and co-trimoxazole, compared to methicillin-susceptible strains. During the study period, resistance to amikacin, gentamicin, and erythromycin significantly decreased, while resistance to tetracycline and clindamycin increased. Conclusion: Although the overall prevalence of Staphylococcus aureus remained stable, methicillin resistance increased steadily, particularly in hospital-acquired strains. Targeted strategies to control these highly resistant strains should be a priority.