Görünürlük Çağında Huzur Sorunu: Modern Dindar Öznenin Etik Gerilimi


Ayaz H.

BIJOB BEYTULHIKME INTERNATIONAL JOURNAL OF PHILOSOPHY, cilt.16, sa.1, ss.487-523, 2026 (ESCI, TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 16 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.29228/beytulhikme.89264
  • Dergi Adı: BIJOB BEYTULHIKME INTERNATIONAL JOURNAL OF PHILOSOPHY
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Emerging Sources Citation Index (ESCI), Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Index Islamicus, Philosopher's Index, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.487-523
  • İnönü Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, modern dindar öznenin yaşadığı huzursuzluğu, psikolojik bir ye-tersizlik ya da toplumsal uyum sorunu olarak değil, görünürlük çağının ürettiğibir etik problem olarak yeniden kavramsallaştırmaktadır. Çağdaş yaşamda per-formans mantığı, dindarlığı kamusal olarak okunabilir bir kimliğe dönüştür-mekte; bu dönüşüm, “huzur”u dışsal onay ve tanınma gerektiren normatif birbeklenti hâline getirmektedir. Bu koşullar altında huzurun imkânını tartışan ma-kale, modern dindar varoluşta özgürlük, teslimiyet ve etik sorumluluk arasındaderinleşen bir gerilimi ele almaktadır. Çalışma, huzuru ölçülülük ve dışsal yargı-lardan bağımsızlık üzerinden tanımlayan Epikürcü ataraksia anlayışı ile huzurunilahî yönelim ve ontolojik güven üzerinden kurulduğu İslami etik ufku karşılaş-tırmaktadır. Bu iki etik çerçeveyi uzlaştırma iddiası taşımaksızın makale, dindaröznenin huzursuzluğunu süreğen bir etik müzakere olarak kavramsallaştırmaktave görünürlüğe dayalı çağdaş normların ahlaki failiyet ve içsel dinginlik koşullarınınasıl dönüştürdüğüne dair felsefî bir sorgulama sunmaktadır

 This study reconceptualizes the modern religious subject’s unease asan ethical problem generated by the age of visibility, rather than as a psycholog-ical deficiency or a failure of social adaptation. In contemporary life, the logic ofperformance reshapes religiosity into a publicly legible identity, transforming“peace” into a normative demand that presupposes external recognition and ap-proval. Addressing the possibility of peace under such conditions, the article ex-plores the ethical tension that emerges between freedom, submission, and re-sponsibility in modern religious existence. It contrasts Epicurean ataraxia, whichlocates peace in moderation and independence from external judgment, with theIslamic ethical horizon, in which peace arises through divine orientation and on-tological trust. Without seeking to reconcile these distinct ethical frameworks,the study conceptualizes religious unease as a sustained ethical negotiation, of-fering a philosophical inquiry into how visibility-driven norms reshape the con-ditions of moral agency and inner tranquility in contemporary religious life.