Hemşireler Arasında Mesleki Bağlılık ve Hasta Hakları ile İlişkili Etik Davranışlar


Creative Commons License

GÜRDAP Z., CENGİZ Z., Gülmez S.

Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi (BSBD), cilt.15, sa.2, ss.324-333, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 15 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.53424/balikesirsbd.1635469
  • Dergi Adı: Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi (BSBD)
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.324-333
  • İnönü Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Bu araştırma, hemşirelerin mesleki bağlılık düzeyleri ile hasta haklarını korumaya yönelik etik davranış düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, bir araştırma hastanesinde görev yapan 228 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Hemşirelikte Mesleğe Bağlılık Ölçeği ve Hemşirelerin Hasta Haklarını Korumaya Yönelik Etik Davranış Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, ANOVA ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Mesleki bağlılık puan ortalaması 69.75 ± 12.69, etik davranış puan ortalaması ise 115.95 ± 14.94 olarak bulunmuştur. Mesleki deneyim, görev yapılan klinik ve pozisyonlar mesleki bağlılığı etkileyen faktörlerdir. Cinsiyet, medeni durum, deneyim, çalışılan birim, klinikte çalışma süresi ve etik eğitimi sıklığı, etik davranışları etkileyen değişkenlerdir (p <0.05). Eğitim ve deneyim, etik karar verme sürecinde en sık başvurulan kaynaklar olurken, bilgi eksiklikleri ve meslektaşlar ile yöneticiler arasındaki görüş ayrılıkları en büyük zorluklar olarak belirlenmiştir. İş tatmini ve çalışma koşulları, mesleki bağlılığı en çok etkileyen faktörlerdir. Mesleki bağlılık ile hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışlar arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur. Sonuç: Hemşirelerin mesleki bağlılıklarının orta düzeyde, hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışlarının ise yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Mesleki bağlılık düzeyindeki artış, hemşirelerin hasta haklarını korumaya yönelik etik davranış eğilimlerini orta düzeyde artırmaktadır.
Objective: This study was conducted to examine the relationship between nurses‘ level of professional commitment and their level of ethical behavior to protect patients’ rights. Materials and Methods: The study included 228 nurses from a research hospital. Data were collected using the Nursing Professional Commitment Scale and the Nurses' Ethical Behaviors for Protecting Patient Rights Scale. Descriptive statistics, t-tests, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, ANOVA, and correlation analyses were used for data analysis. Results: The mean professional commitment score was 69.75 ± 12.69, and the mean ethical behavior score was 115.95 ± 14.94. Professional experience, clinical, and job positions influenced professional commitment. Gender, marital status, experience, unit, years in the clinic, and ethics training frequency affected ethical behaviors (p <0.05). Education and experience were key resources in ethical decision-making, while knowledge gaps and disagreements with colleagues and managers were major challenges. Job satisfaction and working conditions were the main factors influencing professional commitment. A significant, positive correlation was found between professional commitment and ethical behaviors in protecting patient rights. Conclusion: Nurses were found to have a moderate level of professional commitment and a high level of ethical behavior in protecting patient rights. The increase in professional commitment levels moderately enhances nurses' ethical behavior tendencies toward protecting patient rights.