Research Information System
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol.22, no.3, pp.1367-1373, 2025 (TRDizin)
Eski Türk yazıtları içerisinde Moğolistan bölgesi yazıtları; yayılım alanı, envanter zenginliği ve gramatikal malzeme bakımından önemli bir yere sahiptir. Bu verinin tutarlı bir biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Doğru okuma; sırasıyla ilgili dile ilişkin fonetik, morfolojik ve semantik olguları doğrudan belirleyecektir. Eski Türk yazıtları içerisinde Moğolistan bölgesi yazıtlarından olan Hutug Uul I yazıtı üzerine yapılan bu çalışmada öncelikle mevcut çalışmalar üzerinden yazıtın envanter bilgisi, farklı adlandırmaları, yazıta ait fotoğraf ve tasvirler verilmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde öncelikle genel olarak eski Türk yazıtları ve bulundukları bölgeler hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra bu çalışmayla aynı doğrultuda yapılmış örnek çalışmaların bilgisine ve çalışmaya konu olan yazıtın bulunduğu Moğolistan yazıt bölgesi ve Hutug Uul yazıtı üzerine bilgiler verilmiş ve çalışmaya konu olan okumanın yapıldığı makaleden fotoğraflar paylaşılmıştır. Çalışmanın gelişme bölümü sayılan “Runik Sözcükbirimler” bölümünde okuma teklifimizi temellendirmek amacıyla “ķara” ve “käräkü” sözcükleri etimolojik, gramatikal ve yazımı açısından incelenmiştir. Ayrıca bu iki sözcüğün anlam alanları da dikkatlere sunulmuş, birtakım tarihî verilerle açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ilk satırının transkripsiyonu ve günümüz Türkçesine aktarımı değerlendirilmiştir. Okumada ve anlamlandırmada sorunlu olarak görülen bu sözcüklerle ilgili etimolojik, fonetik ve semantik veriler, tespitler ve çıkarımlardan hareketle yeni bir okuma ve anlamlandırma yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Eski Türk Yazıtları, Okuma, Ķara, Käräkü