Wistar albino sıçanlarda 2,3,7,8 tetrachlorodibenzo-p-dioxin (TCDD)'nin neden olduğu testiküler toksisitesi üzerine thymoquınone'un koruyucu etkilerinin araştırılması


Öğr. Gör. Dr. BİRGÜL YİĞİTCAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Mehmet Gül

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Organik klorlu bileşikler olarak bilinen dioksinlerden en zehirli türü 2,3,7,8-tetraklorodibenzo-p-dioksin (TCDD)'dir. Uzun süre maruz kalınması sonucu kanser, immun sistem, hormon ve üreme sistemi bozuklukları, erkeklerin üreme organlarında morfolojik değişiklikler ve spermatogenesizin gerilemesi gibi etkilerin olduğu gösterilmiştir. Thymoquinone (TQ), Nigella sativa uçucu yağında bulunan, biyoaktif bileşendir. Orta ve Uzak doğuda geleneksel ilaç olarak kullanılmaktadır. Anti-inflamatuvar, anti-viral, anti-allerjik ve anti-kanserojen etkileri bilinen bioflavoiddir. Çalışmada Thymoquinon'un TCDD verilen sıçanların testislerinde oluşan histolojik ve hormonal değişiklikler üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Deney sonunda testis dokuları, doku takip işlemlerinden sonra boyanmasının ardından ışık mikroskopik yöntemle incelendi ve kan serumlarında biyokimyasal olarak hormon düzeyleri değerlendirildi. Bulgular: TCDD grubunda vücut ortalama ağırlık farkı, johnsen ve sağlam tübül skorlarında azalış, hücre debrisi, konjesyon, tübüllerde dejenerasyon skorlarında artış, seminifer tübüllerin çaplarında ve germinal epitel kalınlığında artış kontrol grubuna göre anlamlı bulunmamıştır. Serum testosteron ve progesteron seviyelerinde azalma, estradiol seviyelerinde artış, immunohistokimyasal olarak Cas-9 ve AhR immunreaktivitelerinde artış, Dicer ve Drosha immunreaktivitelerinde azalma gözlemlenmiştir. TCDD+TQ grubunda vücut ortalama ağırlık farkı TCDD grubuna göre yüksek, kontrol, My, TQ gruplarına göre düşüktür. Histolojik parametrelerde düzelme, testosteron ve progesteron TCDD grubuna göre artış, kontrol, My, TQ gruplarına göre düşük, estradiol seviyelerinde ise kontrol, MY gruplarına göre azalma izlenmiştir. Cas-9 ve AhR immunreaktivitelerinde azalış, Dicer ve Drosha immunreaktivitelerinde artış gözlemlenmiştir. Sonuç: TCDD uygulamasının sıçanların testis dokularında oluşturduğu biyokimyasal ve histolojik testiküler hasara karşı TQ koruma sağlamıştır.