Sinemada Paranoid Tavır: 2010 Sonrası Türk Filmlerine Sosyo-Psikanalitik Bir Bakış


Arş. Gör. Dr. HASAN HÜSEYİN TOYDEMİR

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo Televizyon ve Sinema, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Enderhan Karakoç

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)

Özet:

Sanat ve toplum arasındaki ilişkiyi sadece temsil üzerinden özetlemek, bu iki kavram arasındaki bağın eksik kavranmasına neden olacaktır. Sanat eserinin döneminden bağımsız düşünülemediği gibi ait olduğu döneme yön verdiği, toplumsal hayata etkileri olduğu da bilinmektedir. Bu nedenle sanata sosyolojik bakış, bir sanat eserini tamamen kavrayabilmek için öncelikli bir konumdadır. Bu tez de bu bakış açısından hareketle 2010 sonrası dönemde Türk sinemasındaki değişim konusunu ele almaktadır. Bu konu, bahsi geçen dönemde Türk filmlerinde kolektif paranoyanın etkileri olduğu düşünülerek seçilmiştir. Bu değişimin toplumsal yansımalarını ve nedenlerini anlatı üzerinden ortaya koymak için sosyolojik çözümleme yöntemi kullanılmıştır. Filmlerdeki karakterlerin psikanalitik analizi ile de kişinin değişimi irdelenmiştir. Bu sayede filmlerde kolektif paranoyanın yansımaları hem toplumsal hem de bireysel anlamda ele alınmıştır. Bu tez, Türk sinemasının bu yeni dönemine sosyopsikanalitik perspektiften bakması ve dönemsel bir çıkarımda bulunması açısından önemlidir. Sonuç olarak Türk sinemasında 2010 sonrasında biçim ve hikâye bakımından yeni bir yönelimin olduğu ortaya konmuştur. Bu tez kapsamında bu yeni yönelime ‘paranoid tavır’ adı konmuştur.