Yüksek antrenmanlı tekvando sporcularında citrulline-malate ve l-arginin tek ve kombine alımının anaerobik performans ve toparlanma üzerine etkisi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor, Türkiye
Tez Danışmanı: Murat Ozan; Yusuf Buzdağlı
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı yüksek antrenmanlı tekvando sporcularında citrulline-malate ve l-arginine alımının akut anaerobik performans, çeviklik, sıçrama ve toparlanma üzerine etkilerinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma, çift-kör, randomize, çapraz çalışma olarak gerçekleştirildi. Alıştırma oturumu ve antropometrik ölçümler hariç, 72 saat aralıklarla ayrı ayrı dört deneysel deneme; L-argine (L-ARG), Citrulline-malate (CİTMAL), iki ajan birlikte (L-ARG*CİTMAL) ve bir plasebo (PLA) takviyesi verilerek uygulandı. Citrulline-malate (8gr) ve L-argine (5gr) toz formunda belirlenen düzeyde sporculara besin takviyesi olarak verildi. Araştırma 18 yaş ve üzeri 16 elit yüksek antrenmanlı erkek tekvando sporcusunun gönüllü katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin normallik dağılımları Shapiro-Wilk testi ile kontrol edildi. Tekrarlanan ölçümler için zaman içinde varyans analizi (ANOVA RM) uygulandı. Küresel olmayan dağılımlar için Greenhouse Geiser düzeltmeleri Mauchly testi kullanılarak değerlendirildi ve ölçümler arasındaki ikili karşılaştırmalar Bonferroni post-hoc analizi ile test edildi. Aynı zamanda kısmi eta kare katsayısı (ηp2) ile etki büyüklüğü hesaplandı. Tüm analizler için anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: L-ARG*CİTMAL takviyesini birlikte alan sporcuların Wingate peak power, peak power ( w/kg) değerlerinde plasebo, citrulline-malate ve l-arginine oranla, ortalama power (AP) ve minumum pover (MP) düzeyinde ise L-arginin ve plaseboya kıyasla performanslarında anlamlı iyileşme belirlendi. Ayrıca : L-ARG*CİTMAL takviyeli sporcuların wingate testinin hemen ardından alınan kan laktat değerlerinde ve çeviklik performanslarında anlamlı iyileşme tespit edildi. Sonuç: L-ARG*CİTMAL takviyesinin sporcuların anaerobik, çeviklik ve counter movement jump (CMJ) performanslarının yanı sıra yorgunluk düzeylerinin iyileştirilmesinde etkili olduğu saptanmıştır. L-arginin ve Citrulline-malate takviyesinin tek tek alımının Plaseboya kıyasla wingate peak pover değerlerinde ve sonrasında oluşan yorgunluk düzeyinde sporcuların performansında iyileşmeye katkı sunduğu tespit edildi. L-ARG*CİTMAL takviyesinin sporcuların performansını artıracağı düşünülmektedir.