Alkollü araç kullanımına bağlı ehliyetlerine el konulan sürücülerde alkol içme davranışının devamının öfke, dürtüsellik ve mizaç özellikleri


Arş. Gör. MUHAMMED NURULLAH DEMİR

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Üsküdar Üniversitesi, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Hilmiye Nesrin Dilbaz

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Dünyada ve ülkemizde sanayileşme ile makinenin ve araçların kullanımı yaygınlaşmaktadır. Artan araç sayıları trafik kazalarını da beraberinde getirmiştir. Dünyada yılda bir milyondan fazla insanın trafik kazaları nedeni ile yaşamını yitirdiği görülmektedir ( WHO, 2013). Ölümlü trafik kazalarının önemli unsurlarından biride alkollü araç kullanımıdır. Bu araştırmada da alkollü araç kullanımına bağlı ehliyetlerine el konulan sürücülerde alkol içme davranışının devamının öfke, dürtüsellik ve mizaç özellikleri ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi Ankara Halk Sağlığı Müdürlüğü ve Gaziantep Halk Sağlığı Müdürlüğüne Ağustos- Eylül 2017 tarihlerinde Sürücü Davranışları Geliştirme Eğitimine (SÜDGE) katılan 184 erkek sürücüden oluşmaktadır. Bu araştırmada sosyo- demografik özelliklerin sorgulandığı "Kişisel Bilgi Formu", " Michigan Alkolizm Tarama Testi(MATT)", "Barrat Dürtüsellik Ölçeği(BIS-11)", "Sürekli Öfke-Öfke Tarzı Ölçeği (SÖÖTÖ)" Cloninger Mizaç ve Karakter Envanteri(TCI) ve "Obsesif Kompulsif İçme Ölçeği (OKİÖ)" uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24.0 paket programından yararlanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda araştırma problemlerine yanıt bulabilmek için; ölçek puanlarına ilişkin betimsel istatistikler, ilişkisiz örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Bu araştırma sonucunda Alkol kullanımı ile Mizaç ve Karakter özelliklerinden olan kendini yönetme, iş birliği yapma ve ödül bağımlılığı arasında negatif yönlü; yenilik arayışı ve zarardan kaçma arasında ise pozitif yönlü istatistiksel açıdan anlamlı ilişki çıkmıştır. Alkol kullanımı ile Öfkeyi ifade etme tarzlarından olan sürekli öfke, dışa vurulan öfke arasında pozitif yönlü, kontrollü öfke arasında ise negatif yönlü istatistiksel açıdan anlamlı ilişki çıkmıştır. Alkol kullanımı ile dürtüsellik arasında pozitif yönlü ilişki çıkmıştır. Anahtar Sözcükler: Alkol, dürtüsellik, mizaç ve karakter, öfke, ehliyet