Kanser hastalarında karşılanamayan bakım gereksinimlerinin hastaların bakım memnuniyetine ve hemşirelere duydukları güvene etkisi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelikte Yönetim A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Sergül Duygulu
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışma, kanser hastalarında karşılanamayan bakım gereksinimlerinin bakım memnuniyetlerine ve hemşirelere duydukları güvene etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı ilişkisel türde gerçekleştirilmiştir. Araştırma, bir üniversiteye bağlı Onkoloji Hastanesi'nin Medikal Onkoloji servislerinde 26 Aralık 2022-30 Ağustos 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, en az 18 yaşında olan, evre 1-4 arasında kanser tanısı alan, en az üç gün hastanede yatarak bakım alan, Türkçe anlayıp konuşabilen ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 228 kanser hastası oluşturmuştur. Araştırmanın verileri; Hasta Bilgileri Formu, Karşılanamayan Bakım Anketi-Hasta, Newcastle Hemşirelik Bakım Memnuniyet Ölçeği ve Hemşirelere Güven Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde sayı, yüzde, min-max değerleri, ortalama, standart sapma, bağımsız t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmış; değişkenler arasındaki ilişki için Pearson korelasyon kullanılmış, kanser hastalarında karşılanamayan bakım gereksinimlerinin hastaların bakım memnuniyeti ve güven algılarına etkisi ise çoklu doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Hastaların, Karşılanamayan Bakım Anketi-Hasta iletişim alt boyutu puan ortalaması 1.68±0.70 (1-5), temel bakım alt boyutu puan ortalaması 3.85±1.19 (1-5); Newcastle Hemşirelik Bakım Memnuniyet Ölçeği puan ortalaması 91.90±4.95 (73.00-95.00) ve Hemşirelere Güven Ölçeği puan ortalaması 28.15±2.20 (19.00-30.00)'dir. Karşılanamayan Bakım Anketi-Hasta'nın iletişim alt boyutu ile Newcastle Hemşirelik Bakım Memnuniyet Ölçeği (r=-0.245, p<0.05) ve Hemşirelere Güven Ölçeği arasında (r=-0.208, p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve zayıf bir ilişki bulunurken Karşılanamayan Bakım Anketi-Hasta'nın temel bakım alt boyutu ile Newcastle Hemşirelik Bakım Memnuniyet Ölçeği (r=-0.040, p>0.05) ve Hemşirelere Güven Ölçeği arasında (r=-0.088, p>0.05) anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Karşılanamayan Bakım Anketi-Hasta'nın iletişim ve temel bakım alt boyutları ile Newcastle Hemşirelik Bakım Memnuniyet Ölçeği ve Hemşirelere Güven Ölçeği kullanılarak, karşılanamayan bakım gereksinimlerinin bakım memnuniyetine (F=7.200, p<0.05) ve hemşirelere güvene (F=5.339, p<0.05) etkisini incelemek için kurulan modellerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Bağımsız değişkenlere ait anlamlılık düzeyleri incelendiğinde, karşılanamayan iletişimin hem bakım memnuniyeti üzerinde (t=-3.743, p<0.05) hem de hemşirelere güven üzerinde (t=-2.974, p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir etkisi olduğu belirlenirken, karşılanamayan temel bakımın ne bakım memnuniyeti üzerinde (t=0.212, p>0.05) ne de hemşirelere güven üzerinde (t=-0.671, p>0.05) istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Karşılanamayan iletişimdeki bir birimlik artış, bakım memnuniyetinde 1.748 birimlik azalışa neden olurken (B=-1.748), hemşirelere güvende 0.622 birimlik azalışa neden olmaktadır (B=-0.622). Karşılanamayan bakım gereksinimleri, bakım memnuniyeti üzerindeki değişimin %6'sını açıklarken (R2=0.060), hemşirelere güven üzerindeki değişimin %4.5'ini açıklamaktadır (R2=0.045). Çalışmamızda, kanser hastalarının Karşılanamayan Bakım Anketi-Hasta'nın iletişim alt boyutu puan ortalaması düşük düzeyde çıkmış olmasına rağmen karşılanamayan iletişimin, hem hastaların hemşirelik bakımından duydukları memnuniyet hem de hemşirelere duydukları güven üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde bir etkiye sahip olduğu belirlendiği için hemşirelere, kanser hastalarının iletişim gereksinimlerini karşılayacak biçimde bakım sunması ve yönetici hemşireler ile kuruma, hasta-hemşire arasındaki iletişimi artıracak düzenlemeler yapmaları önerilmiştir.