Toplumsal cinsiyet eşitliği idealinde Müslüman kadın olmak: İslâmî feminist kadınların dinî geleneğe yabancılaşma sorunu


Dr. Öğr. Üyesi HACER AYAZ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. İsak Emin Aktepe, Dr. Öğr. Üyesi Harun Geçer

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu tez, günümüz dünyasında özellikle feminist diskur tarafından toplumsal adaletin vaz geçilmez unsuru olarak kabul edilen toplumsal cinsiyet eşitliğini benimsemiş Müslüman kadınların dinî geleneğin sahip olduğu 'kadın karşıtı' içerik karşısında, dinî aidiyeti ve geleneği ile kurduğu ilişki biçimlerine odaklanmaktadır. İslâmî feminizmi doğrudan benimsemiş kadınlar olarak "İslâmî feminist" kadınların ve bunun yanında feminist bir kimlik taşımamakla beraber feminist jargonun sunduğu çeşitli fikirleri benimsemiş muhafazakâr kadınların, dinî geleneğin ana aktörleri Kur'an ayetleri ve hadis metinlerinin kadına dair problematik hale getirilen bölümlerini anlamlandırma biçimleri, çalışma içerisinde, sahip oldukları feminist bilinç ekseninde ele alınmıştır. Kur'an ve hadis metinlerinin İslâmî feminist kadınlar ve feminist jargona sahip muhafazakâr kadınlar tarafından ele alınış ve yorumlanışında toplumsal cinsiyet eşitliği idealinin oynadığı analitik rol açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda feminist bilincin Müslüman kadınlar nezdinde özellikle hadis metinlerinin kadına dair ortaya koyduğu sınırların, betimlemelerin ve yargıların geçersizliğine neden olarak, dinî gelenek ve Müslüman kadın arasında nasıl bir mesafeye ve yabancılaşmaya zemin hazırladığı çalışmanın temel güzergahlarından biri olmuştur.