Malatya'da doğal yayılım gösteren bazı trıpleurospermum türleri üzerinde farmakognozik araştırmalar


Öğr. Gör. Dr. TURGAY KOLAÇ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakognozi Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Mine Kürkçüoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmada, Malatya'da farklı lokalitelerden toplanan Tripleurospermum türlerinin farklı ekstreleri incelenmiştir. 8 farklı lokaliteden toplanan bitki örnekleri üzerinde antioksidan aktivite, toplam fenolik madde miktarı, antimikrobiyal aktivite, uçucu yağ, yağ asitleri, fitokimyasal bileşik analizleri, MTT testi, hiyalüronidaz enzimi ve tirozinaz enzimi inhibisyonu çalışmaları yapılmıştır.

Antioksidan aktivite çalışmaları DPPH, ABTS yöntemleri ve toplam fenolik madde miktarı (TFMM) çalışmaları Folin-Ciocalteu yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Antimikrobiyal aktivite çalışmaları disk difüzyon yöntemi kullanılarak yapılmıştır.

Uçucu yağların analizinde Gaz Kromatografisi-Gaz Kromatografisi/Kütle Spektrometresi (GK-GK/KS) cihazı kullanılmıştır. Bulunan ana bileşikler; (Z)-β-farnesen, β-seskuifellandren, salvial-4(14)-en-1-on, spatulenol, nor-kopaanon, bisabolen oksit A, kopaborneol, dekanoik asit, trikosan, (2Z, 8Z)-matrikarya esteri, α-bisabolol oksit A, pentakosan, fitol ve hekzadekanoik asit olmuştur. Yağ asitleri analizinde Gaz Kromatografisi (GK) cihazı kullanılmıştır. Ekstrelerin analizinde Sıvı Kromatografisi-Kütle Spektrometrisi (SK-KS/KS) cihazı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Hiyalüronidaz ve tirozinaz enzimi inhibisyonu incelenmiştir. İnsan deri keratinosit ve karaciğer hepatoma hücreleri üzerinde MTT testi uygulanmıştır.

Elde edilen sonuçlar, Tripleurospermum türlerinin önemli biyolojik aktivitelere sahip olduğunu ve tıbbi ve farmasötik alanlarda potansiyel kullanımının olabileceğini göstermektedir. Sonuçların; lokalite, ekstraksiyon tekniği, ekstre fraksiyonları ve türlere göre değişebildiği görülmüştür.