Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim, Türkiye
Tez Danışmanı: Yeşim Yener
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Gelecek nesillere benimsetilmek istenen değerler çeşitli yollarla çocuklara aktarılmaktadır. Günümüzde bu yollardan birisi de kitle iletişim araçlarından birisi olan sinema filmleridir. Çocukların sinemada izlemeyi tercih ettiği animasyon filmler bu anlamda önem arz etmektedir. Çünkü hiçbir film sadece eğlence amacı taşımaz. Her film mutlaka izleyicinin bilinçaltına göndermek istediği bir mesaj içermektedir. Bu sebeple mevcut çalışmada animasyon filmlerde hangi değerlere ne sıklıkta yer verildiğinin tespiti amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 2015-2020 yılları arasında en çok izlenmiş on Türk yapım ve yirmi yabancı yapım animasyon filmi, içerdikleri değerler açısından incelenmiş ve karşılaştırılması yapılmıştır. Çalışma nitel olarak yürütülmüş olup, çalışmanın deseni durum çalışmasıdır. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Animasyon filmlerde incelenecek olan değerler, Değerler Eğitimi Yönergesi (2012)'deki öğrencilere kazandırılmak istenen yirmi sekiz değer ile İlköğretim Öğretim Programları (2018)'in tümünde bulunan on kök değere göre belirlenmiştir. Çalışmaya dahil edilen Türk ve yabancı yapım animasyon filmlerinin analizi sonucunda, Türk yapım animasyon filmlerinde, kültürel mirasa sahip çıkmak, sevgi, nazik olmak, saygı ve sorumluluk değerlerinin hem filmlere göre dağılımları hem de filmlerdeki işlenme sıklığı diğer değerlere göre yüksek iken, empati ve alçak gönüllülük oldukça düşüktür. Öte yandan, yabancı yapım animasyon filmlerinde ise, sevgi, sorumluluk, yardımlaşma-dayanışma, estetik duyguların geliştirilmesi değerlerinin filmlere göre dağılımları ve filmlerdeki işlenme sıklığı diğer değerlere göre yüksekken, alçak gönüllülük, paylaşımcı olmak, vatanseverlik, empati ve adil olma değerleri en azdır. Bunların yanında sevgi, sorumluluk, yardımlaşma-dayanışma değerleri her iki yapım filmlerde birbirlerine yakın sıklıkta işlenirken, cesaret-liderlik, özgüven, estetik duyguların geliştirilmesi, fedakârlık ve empati değerleri yabancı yapım animasyon filmlerinde daha yüksek, bunların dışında kalan değerler ise Türk yapım animasyon filmlerinde daha yüksek işlenme sıklığına sahiptir. Dahası, kültürel mirasa sahip çıkma değeri Türk yapım animasyon filmlerinde en yüksek işlenme sıklığına sahip değerken, bu değerin yabancı yapım animasyon filmlerinde hiç işlenmediği görülmüştür. Sonuç olarak, Türk yapım animasyon filmlerinde yabancı yapım animasyon filmlerine göre daha fazla değere daha sık bir şekilde değinildiği tespit edilmiştir. Öğretim programlarında bulunan kazanımların filmlerle de desteklenebileceği düşünülmektedir. Bu sebeple gelecek nesillerin sağlıklı yetişmesi adına, en azından bundan sonra üretilecek olan Türk ve yabancı yapım filmlerin her birinin, eğitim programlarında yer alan değerleri daha fazla kapsayacak şekilde kurgulanması önerilmektedir.