Kalp yetmezliği olan hastalarda pozisyon değişikliklerinin periferik oksijen saturasyonuna etkisinin incelenmesi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik, Türkiye

Tez Danışmanı: Sevgi Kızılcı Öz

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

KALP YETMEZLİĞİ OLAN HASTALARDA POZİSYON DEĞİŞİKLİKLERİNİN PERİFERİK OKSİJEN SATURASYONUNA ETKİSİNİNİN İNCELENMESİ

Kalp yetmezliği olan hastalarda en sık karşılaşılan semptom solunum güçlüğüdür ve bu semptom ile hasta pozisyonu arasında yakın -bir ilişki vardır. Kardiyoloji Kliniklerinde çalışanlar, kalp yetmezliği olan hastaların sıklıkla sağ lateral pozisyonu tercih ettiğini belirtmektedir. Bu çalışma ile kalp yetmezliği olan hastalarda; ortopne, sırt üstü ve lateral pozisyonların, periferik oksijen saturasyonu, kalp hızı ve solunum sayısına etkisi ile hastaların pozisyon tercihleri incelenmiştir. Araştırmanın ömeHemini kardiyoloji ve yoğun balom kliniklerine tedavi için yatan, ejeksiyon fraksiyonu %30'un altında olan ve New York Heart Association sınıflamasına göre III. ve IV. derece kalp yetmezliği olan 50 hasta oluşturmuştur. Hastaların periferik oksijen saturasyonu her pozisyonun verilmesinden sonra 20 dakika beklenerek, işaret parmağından pulse oksimetre ile ölçülmüştür. Hastaların nabızları aynı anda hem pulse oksimetre ile hem de radialden bir dakika sayılarak elde edilmiştir. Solunum sayıları, her pozisyon sonrası bir dakika sayılarak belirlenmiştir. Hastaların en çok tercih ettikleri pozisyon, periferik oksijen saturasyonu ölçümlerinden önce sorulmuş ve kaydedilmiştir. Periferik oksijen saturasyonlan, nabız ve solunum sayısı değişkenleri arasındaki farklar tekrarlı ölçümlerde tek yönlü varyans analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. İleri analizde Bonferroni eşleştirilmiş örneklemelerde t testi kullanılmıştır. Hasta tercihleri arasındaki farkların değerlendirilmesinde Kruskall-Wallis varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonunda periferik oksijen saturasyonu, solunum sayısı ve kalp hızı değerlerinin değişik pozisyonlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Periferik oksijen saturasyonunun en yüksek değeri (96.94±2.03) ortopnede, ikinci yüksek değeri (95.96±3.11) sağ lateral pozisyonda aldığı belirlenmiştir. Nabız ve solunum sayısının ortopnede yüksek, sağ lateralde en düşük değerde olduğu saptanmıştır. Ortopnenin en düşük oranda (%2), sağ lateralin en yüksek oranda (%66) tercih edilen pozisyon olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre, kalp yetmezliği olan hastalara sağ lateral pozisyonun önerilmesi ve hastaların pozisyon seçimlerinin desteklenmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler: kalp yetmezliği, pozisyonlar, periferik oksijen saturasyonu, pulse oksimetre ıı