Evre 4 ve 5 kronik böbrek hastalığı olan hastalarda montreal bilişsel değerlendirme testi (MoCA) ile bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ERZURUM ŞEHİR HASTNESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tez Danışmanı: Doğan Nasır Binici, Edip Erkuş
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Evre 4 ve 5 Kronik Böbrek Hastalığı Olan Hastalarda Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi (MoCA) ile Bilişsel Fonksiyonların Değerlendirilmesi KBH hastalarında sık görülen ve genellikle tanı ve tedavisi ihmal edilen bilişsel fonksiyon bozukluğunun, hastalığın morbidite ve mortalitesini artırdığı gösterilmiştir. Çalışmamızda, evre 4 ve 5 KBH olan vaka grubundan 70 olgumuzla, böbrek fonksiyonları normal olan 70 kişilik kontrol grubunu bilişsel fonksiyonlar yönüyle kıyaslamayı, bilişsel fonksiyon bozukluğu yaygınlığını tespit etmeyi, BFB oluşmasını etkileyen faktörleri araştırmayı amaçladık. SDBH olan vakaların %37,1’ inde bilişsel fonksiyon bozukluğu (BFB) bulduk ve vaka grubunda kontrol grubuna göre BFB anlamlı düzeyde daha yüksek bulunduğunu (p 0.001) saptadık. KBH süresi ve dikkat alt ölçek arasında anlamlı fark (p 0,001) ve negatif yönlü orta derecede korelasyon (rho 0,334) gördük. KBH süresi ve MoCA toplam puan arasında anlamlı fark (p 0,001) ve orta derecede (rho 0,425) korelasyon bulduk. BUN ile MoCA Toplam (Rho:-0,483, p<0,001) puanının orta düzeyde negatif yönlü, kreatinin ile MoCA Toplam (Rho:-0,391, p<0,001) puanının orta düzeyde negatif yönlü, GFR ile MoCA Toplam (Rho:0,510, p<0,001) puanının orta düzeyde pozitif yönlü korelasyonu olduğunu belirledik. Vaka grubunda bilişsel fonksiyon bozukluğu ile diyaliz varlığı ve süresi arasındaki ilişki incelenmiş olup gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Vaka grubunda PTH ile ölçek puanları arasındaki ilişki incelendiğinde PTH düzeyi ile dikkat alt ölçek puanı arasında anlamlı ilişki gördük (p 0,035). PTH düzeyi ile dikkat alt ölçek arasında (Rho: 0,253) negatif yönlü zayıf korelasyon saptadık. Bulgularımız, SDBH olan bireylerde bilişsel fonksiyonların anlamlı derecede etkilendiğini, erken dönemde bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesinin ve BFB oluşmasını etkileyen faktörlerin ortadan kaldırılmasının KBH kaynaklı morbidite ve mortalitenin azaltılmasına yardımcı olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, MoCA test, son dönem böbrek hastalığı, bilişsel fonksiyon bozukluğu.