Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Türkiye
Tez Danışmanı: Fikret Birdişli
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Özet:Uluslararası İlişkiler Disiplini içinde ortaya çıkan güvenlik çalışmaları, İkinci Dünya Savaşı'nın akabinde realist perspektifin etkisinde devlet merkezli bir anlayışla ortaya çıkmış ve gelişmiştir. Güvenliğe devlet merkezli yaklaşıma yönelik ilk itirazlar, 1970'li yıllarda eleştirel yaklaşımların etkisiyle ekonomik ve çevresel gündemlerin önem kazanması sonucu yükselmeye başlamıştır. Daha sonra bu itirazlar, 1990'larda kimlik sorunları ve ulus-ötesi suçlarla ilgili kaygıların artmasıyla güçlenmiştir. Bu bağlamda 1994 yılında yayınlanan Birleşmiş Milletler İnsani Kalkınma Raporu'yla birlikte insani güvenlik kavramı resmen tanımlanmıştır. İnsani Güvenlik kavramı, Soğuk Savaş'ın akabinde güvenlik çalışmalarında ortaya çıkan en önemli kavramlardan biridir. 1994 yılından itibaren hakkında pek çok çalışma yapılan insani güvenlik kavramı, güvenlik çalışmaları içinde önemli bir çalışma alanı haline gelmeye başlamıştır. Bu yüksek lisans tezinde uluslararası alanda ve Türkiye'de yapılan insani güvenlik çalışmaları analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmanın temel sorunsalı insani güvenlik çalışmalarının hangi yaklaşımlar etrafında, hangi konularda, hangi bölgeler üzerine yoğunlaştığının saptanması ve insani güvenlik çalışmalarındaki mevcut durumun ortaya konulmasıdır. Ayrıca uluslararası alanda yapılan insani güvenlik çalışmaları ile Türkiye'de gerçekleştirilen insani güvenlik çalışmalarının karşılaştırılması yoluyla Türkiye'de gerçekleştirilen insani güvenlik çalışmalarındaki eksikliğin ortaya konulmasıdır. Bu bağlamda İngilizce literatürde "Human Security" ve Türkçe literatürde "İnsani Güvenlik", "İnsan Güvenliği" ve "Birey Güvenliği" başlıkları taşıyan akademik çalışmalar meta analiz tekniği ile taranmıştır. Ulaşılan akademik çalışmalar bibliyometrik analiz yöntemiyle tarihsel olarak tasnif edilmiş ve niteliksel olarak sınıflandırılmıştır. Çalışmada tarihsel ve betimsel analiz tekniğinden yararlanılarak nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda hem İngilizce literatürde hem Türkçe literatürde yapılan insani güvenlik çalışmalarında olay analizi çalışmalarının daha ağırlıklı olduğu, ulaşılan olay analizi çalışmalarında dar okul perspektifine daha sık rastlanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte insani güvenlik konusunda gerçekleştirilen akademik araştırmalar, çoğunlukla insani güvenlik krizlerinin yaşandığı ülkeler ve bölgeler üzerine gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Türkiye'de insani güvenlik yaklaşımı konusunda bir uzmanlaşmanın ya da kurumsallaşmanın olmadığı tespit edilmiştir. İnsani güvenlik yaklaşımında bir kurumsallaşma oluşmasının ve İnsani güvenlik perspektifinin bir dış politika misyonu haline dönüşmesinin muhtemel faydalarına değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Güvenlik, Güvenlik Çalışmaları, İnsani Güvenlik, Eleştirel Güvenlik, Konstrüktivist Güvenlik, İnsani Güvenlik Çalışmaları