Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Cemalettin Aydın
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Amaç: Sepsis, karmaşık patofizyolojik olayların
etkili olduğu, mortalitesi yüksek, tedavisi zor bir tablodur. Karaciğer nakli
olmuş ve abdominal kaynaklı sepsis gelişmiş hastalarda proinflamatuar, inflamatuar
ve antiinflamatuar sitokinler, CRP, prokalsitonin, hematolojik ve biyokimyasal
belirteçler ile transplante greftten alınan biyopsi örneklerinin histolojik
olarak elektron mikroskopisi ve patolojik olarak ışık mikroskopisi altında
yapılan doku incelemelerinin sonucunda transplante greftin sepsise yanıtının değerlendirilmesi
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, İnönü Üniversitesi
Karaciğer Nakli Enstitüsü’nde karaciğer nakli yapılmış ve abdominal kaynaklı sepsis
tanısı almış ardışık 24 hasta üzerinde prospektif olarak gerçekleştirildi.
Hastaların yaş, cinsiyet, tanı, yatış süreleri, SOFA skorları, nakil
endikasyonları, relaparotomi yapılmasına sebep olan sepsis etiyolojileri gibi
tanımlayıcı verileri kaydedildi. Hastalardan alınan kan, batın içi sıvı, idrar
ve solunum yolu örnekleri, laboratuvar değerleri kayıt altına alındı. Relaparotomi
sonrasında transplante karaciğerden alınan biyopsi örnekleri uygun
solüsyonlarda histoloji ve patoloji laboratuvarlarına gönderildi. Ayrıca inflamatuar
sitokinlerin düzeyleri ölçülmek üzere kan örnekleri depolandı. Çalışma sonunda depolanan
serum örneklerinden IL-4, IL-6, IL-10, IL-17, TREM1, sHLA-G, TNF-α, TGF-β, IFN-γ
değerleri çalışıldı.
Bulgular: Çalışma sonucunda üç grup oluşturuldu ve
kendi içinde değerlendirildi.
Kültür pozitif ve
negatif grupta retransplantasyon oranı anlamlı olarak farklıydı (%12.5 vs %50;
p=0.046). Kültürde üreme olan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı olmasa da
mortalite daha fazlaydı (p=0.54). TREM-1 üreme olan grupta daha fazlaydı (1682 vs
1085.3 pg/mL; p=0.027). Üreme olmayan hastalarda AST ve ALT anlamlı olarak daha
yüksekti (sırasıyla; p=0.03 ve p=0.004). Kültürde
üreme olan ve olmayan grupta AST değerleri sırası ile 42.5 (13-14830) ve 111
(47-3070) IU/L idi. Kültürde üreme olan ve olmayan grupta
ALT değerleri ise sırası ile 48.5 (13-5921) ve 195.5 (112-3276) IU/L idi.
Survival grubunda erkek hastalarda mortalite oranı daha
fazlaydı (%87,5 vs %12,5; p=0.02). Retransplantasyon yapılan hastalarda da
mortalite oranı anlamlı olarak farklı bulundu (%50 vs %12; p=0.04). Mortalite
gelişen hastaların yaşayanlarla karşılaştırılmasında fibrinojen istatistiksel
olarak düşük bulunurken (97.6 vs 220 mg/dl; p=0.001), total bilirübin (18.3 vs
5.1 mg/dl; p=0.006 ) ve PTZ (20.5 vs 15.2 sn; p=0.009) anlamlı olarak yüksek
bulundu.
Cinsiyete göre değerlendirilen grupta ise AST, ALT, LDH, amonyak, laktat seviyeleri erkeklerde, kadınlara
oranla anlamlı olarak yüksek görüldü (sırasıyla; p=0.012, p=0.016, p=0.014,
p=0.03, p=0.048). Sadece fibrinojen düzeyleri kadınlarda istatistiksel olarak daha
yüksek bulundu (p=0.04). Her üç grupta
da diğer parametrelerde anlamlı bir farklılık yoktu.
Elektron ve ışık mikroskobik incelemede; kolestaz, nekroz,
hücre içi organel değişiklikleri, steatoz, doku rejeksiyonu gibi sepsisi
destekleyen bulgulara rastlanıldı.
Sonuç: Bu çalışma,
karaciğer nakli sonrasında sepsis gelişmiş hastalarda birçok laboratuvar
parametresi düzeyinin ve hücresel düzeyde doku değişikliklerinin
gerçekleştiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Karaciğer nakli, abdominal sepsis,
karaciğer biyopsisi, ışık mikroskopisi, elektron mikroskopisi, sitokin,
interlökin, CRP, prokalsitonin