Böbrek Fonksiyonu Bozukluğu Olan Yatan Hastalarda Kullanılan İlaçların Doz Uygunluğunun Değerlendirilmesi


Creative Commons License

Memiş H., Çakır A., Güzel S., Özdemir N., Gün Z. Ü.

8. Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi, Antalya, Turkey, 9 - 12 March 2022, pp.49

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Antalya
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.49
  • Inonu University Affiliated: Yes

Abstract

AMAÇ

Bu çalışmada, nefroloji servisinde yatan hastaların böbrek fonksiyonlarına göre ilaç dozlarının uygunluğunun klinik eczacı tarafından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

YÖNTEM

Bu nokta prevalans çalışması üçüncü basamak bir hastanenin erişkin nefroloji servisinde yürütülmüştür. Çalışmaya nokta prevalans gününde (30 Nisan 2021) serviste yatan ve çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar dahil edilmiştir. Hastalara ait verilere hasta dosyalarından ve elektronik hasta kayıt sisteminden ulaşılmıştır. Hastaların nefroloji servisinde yatış periyodundaki bütün ilaç istemleri 3 klinik eczacı tarafından retrospektif olarak incelenmiştir. İlaçların dozlarının böbrek fonksiyonlarına göre uygunluğunun değerlendirilmesinde Lexicomp UpToDate® ve Rx Media Pharma® kullanılmıştır. Kreatinin klirensi CKD-EPI (Chronic Kidney Disease Epidemiology Collaboration) eşitliği kullanılarak hesaplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel analizler kullanılmıştır.

BULGULAR

Yaş ortalaması 57,95±14,40 yıl olan, 9’u (%40,9) erkek ve 13’ü (%59,1) kadın, toplam 22 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hasta başına düşen ortalama kronik hastalık sayısı 2,09±1,35 ve hastaların ortalama yatış süresi 12±8,81 gündür. Hastaların böbrek fonksiyonlarına göre toplam elli sekiz ilacın doz ayarı gerektirdiği ve bu ilaçlar arasından 14’ünün (%24,14) dozunun tahmini glomerüler filtrasyon hızı değerlerine göre uygun olmadığı saptanmıştır. Doz değişikliği gerektiren ilaç grupları sırasıyla antimikrobiyaller (%42,85), antikogülanlar (%21,42), antihiperürisemikler (%14,28) ve diğer ilaçlardır (%21,45). Antimikrobiyaller arasında en fazla sefazolin (%33,33) böbrek fonksiyonlarına göre doz ayarı gerektirmiştir.  Doz değişiklikleri incelendiğinde vankomisin (%16,67) doz artırımı gerektirirken tenofovir alafenamid (%16,67) tedavinin bırakılmasını, diğer antimikrobiyaller ise dozun düşürülmesini gerektirmiştir.

SONUÇ

Bu çalışmada, böbrek fonksiyonlarına göre uygun olmayan dozda ilaç kullanımı en fazla antimikrobiyal ilaç grubunda saptanmıştır. Azalmış böbrek fonksiyonu olan hastalarda bazı ilaçların doz ayarı toksisitenin önlenmesi ve etkili bir tedavinin sağlanması için gereklidir. Nefroloji kliniklerinde multidisipliner ekipte klinik eczacının bulunması ilaç ilişkili problemlerin saptanması ve önlenmesine katkı sunacaktır.