Uluslararası Örgütler ve Küresel Sorunlar


Creative Commons License

Baharçiçek A., Yıldırım U. T.

Küresel Sorunlar ve Türkiye (Göç, Terör, Yoksulluk, Çatışma, Rekabet), Abdulkadir Baharçiçek,Göktan Tuncel,Osman Ağır, Editör, Nobel Yayınevi, Ankara, ss.93-116, 2022

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2022
  • Yayınevi: Nobel Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.93-116
  • Editörler: Abdulkadir Baharçiçek,Göktan Tuncel,Osman Ağır, Editör
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İnönü Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Son yüzyılda dünya siyasetini etkileyen önemli gelişmelerden bir tanesi de devlet dışı ve devletlerarası aktörler diye tanımlanan uluslararası örgütlerin ortaya çıkmış olmasıdır. Özellikle XX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren sayıları hızla artan uluslararası örgütler, içinde yaşadığımız uluslararası sistemin vazgeçilmez unsurlarından biri haline gelmiş bulunmaktadır. Hatta bu kuruluşların varlığı küresel siyasetin istenen şekilde işlemesini sağlamaktadır da denilebilir. Örneğin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ/WTO) olmadan uluslararası ticaretin nasıl gerçekleşeceği önemli bir küresel soruna dönüşebilir ve küresel ticarette ciddi aksaklıklar meydana gelebilir. Benzer iddialar diğer birçok uluslararası ilişki türü için de ifade edilebilir. Zaten uluslararası örgütlerin ortaya çıkış nedeni de küresel ve bölgesel ölçekte ortaya çıkan sorunlara çözüm üretmektir. Başta güvenlik, kalkınma, adalet, sağlık ve eğitim gibi alanlarda ortaya çıkan bölgesel ve küresel sorunları çözmek için kurulan uluslararası örgütler zamanla hemen her alanda ortaya çıkan yeni küresel sorunların çözümü için kilit bir rol oynamaya başlamışlardır. Ancak gelinen noktada bu kuruluşların hangi ölçüde küresel ve bölgesel sorunların çözülmesi ve yönetilmesinde etkili oldukları da ciddi bir tartışma konusu haline gelmiştir. Daha da ilerisi uluslararası örgütlerin varlık nedenleri uluslararası sorunları çözmek iken, zaman zaman uluslararası sorunların çözümsüzlüğüne neden oldukları görülmektedir. Örneğin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine havale edilen birçok uluslararası sorun (Filistin, Kıbrıs gibi) yıllarca çözümsüz kalmaktadır. Benzer durum Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT/OSCE) için de (Karabağ Sorunu gibi) söylenebilir.