Kierkegaard’ın Umutsuzluk Öğretisinden Hareketle Modern Bireyin Benlik Krizinin Varoluşsal Bir Yaklaşımla İncelenmesi


Gültekin A., Türk M. G.(Yürütücü)

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2027

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Haziran 2026
  • Bitiş Tarihi: Ocak 2027

Proje Özeti

Bu proje, modern bireyin yaşadığı anlam krizi, kimlik bunalımı ve psikolojik yabancılaşma olgularını felsefi bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Son yıllarda hem psikoloji hem de felsefe alanında giderek artan biçimde tartışılan bu sorunlar, bireyin kendisiyle kurduğu ilişkiyi zedeleyen derin bir varoluşsal krize işaret etmektedir. Bu bağlamda proje, özellikle Søren Kierkegaard’ın Ölümcül Hastalık Olarak Umutsuzluk adlı eserinde geliştirdiği umutsuzluk kavramını referans alarak modern bireyin psikolojik ve toplumsal sorunlarını felsefi bir perspektiften analiz etmeyi hedeflemektedir. (1) Bilimsel nitelik bakımından çalışma, varoluşçu felsefenin temel kavramlarını çağdaş psikolojik sorunlarla ilişkilendirerek disiplinlerarası bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. (2) Yöntem olarak proje, nitel araştırma yöntemlerinden yararlanacak; felsefi metin analizi, kavramsal sorgulama ve literatür taraması teknikleri kullanılacaktır. Kierkegaard’ın umutsuzluk kavramı önce tarihsel-felsefi bağlamında incelenecek, ardından günümüz bireyinin yaşadığı psikolojik sorunlarla karşılaştırmalı olarak değerlendirilecektir. Ayrıca modern kimlik tartışmaları, yabancılaşma teorileri ve güncel psikoloji literatürüyle bağlantılar kurularak kapsamlı bir kuramsal analiz gerçekleştirilecektir. (3) Proje yönetimi ise belirli aşamalara ayrılarak yürütülecektir: İlk aşamada literatür derlemesi ve kavramsal çerçevenin oluşturulması; ikinci aşamada Kierkegaard’ın ilgili eserlerinin ayrıntılı analizi; üçüncü aşamada modern bireyin sorunlarıyla kavramsal eşleştirme; son aşamada sonuçların raporlaştırılması ve değerlendirilmesi yapılacaktır. Her aşama için zaman çizelgesi ve görev dağılımı planlanarak sistematik bir çalışma süreci oluşturulmuştur. (4) Yaygın etki açısından proje, varoluş felsefesinin temel kavramlarının çağdaş psikolojik sorunlarla ilişkilendirilmesi sayesinde hem akademik çevrelere hem de toplumun genç bireylerine yönelik önemli bir farkındalık katkısı sunmayı hedeflemektedir. Çalışma, öğrencilerin yaşam anlamı, kimlik ve bireysel bütünlük gibi konularda eleştirel düşünme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabilir. Ayrıca proje çıktılarının sunumlar, öğrenci seminerleri ve çevrimiçi paylaşım yollarıyla yaygınlaştırılması planlanmakta olup, bu yönüyle felsefenin güncel sorunlarla bağını yeniden görünür kılmayı amaçlamaktadır.