Alparslan Türkeş: Lider Portresinin Sosyolojik Boyutları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fatih Furkan Alpdoğan

Danışman: Yaşar Kaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Liderlik, kökü mazide olup istikbale doğru uzanan süreçsel bir olgudur. Türkiye'de; liderlik, devlet adamlığı, teorisyenlik denilince akla gelen isimlerin başında Alparslan Türkeş bulunmaktadır. Türkeş, adının önüne aldığı bütün sıfatlarla Türkiye Cumhuriyetini sosyal ve maddi anlamda kalkındırmak için çaba sarfetmiş ve bu noktada önemli sosyolojik görüşler ortaya atmıştır. Tezimizin ilk kısımını oluşturan "Lider'in Portresi ve Entelektüel Boyutları" adlı bölümde Alparslan Türkeş'in siyasi ve entelektüel portresi ortaya konmuştur. Dolayısıyla bu bölümde bir taraftan Türkeş'in hayat serüveni ele alınmış, diğer taraftan da Türkeş'in entelektüel yönünü oluşturan saikler ele alınarak, ona atfedilen sıfatlar incelenmiştir. "Millet ve Milliyetçilik Olguları ile Türk Milliyetçiliğinin Tarihi Serüveni" adlı ikinci bölümde; millet ve milliyetçilik olgularının ne olduğu, yapılarının ve işlevlerinin sosyal alanda işleyişe nasıl katkıda bulundukları, hangi tarihsel aşamalardan geçtikleri ele alınmıştır. Bu bölümde Batı milliyetçiliği ile Türk milliyetçiliğinin karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Ayrıca sözü geçen bölümde Türk milliyetçiliğinin erken dönemdeki gelişimi ile beraber Osmanlı İmparatorluğunun milliyetçiliğe yönelik yaklaşımı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesi olarak Atatürk milliyetçiliği ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölüm olan "Alparslan Türkeş'in Sosyal Teorisi: Demokratik Milliyetçilik" adlı bölümde ise Türkeş'in gelişimin önünde bulunan engellere yönelik tespitleri ele alınmış ve Türkeş'in hayalini kurduğu müreffeh Türkiye'ye ulaşmak için çizdiği yol haritası tespit edilmiştir. Bu bölümde ayrıca Türkeş'in tasavvur ettiği Türkiye'ye giden yolda inşa ettiği ana saiklerde ele alınmıştır. Dolayısıyla bu bölümde Türkeş'in metodu olarak Türk milliyetçiliği ve sosyal teorisi olarak inşa ettiği "Demokratik Milliyetçilik" modeli ele alınmıştır. "Alparslan Türkeş: Lider Portresinin Sosyolojik Boyutları" adlı Yüksek Lisans tezinde, Türkeş'in işgal ettiği statü ve rol dengeleri eşliğinde, Türk sosyal bünyesine ve siyasi hayatındaki etkisine değinilmiştir.