Güvenlik kültürünün sosyo-politik inşası: Türkiye örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYNUR BAŞURGAN ATILGAN
Danışman: Fikret Birdişli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Güvenlik, varlıklarını koruyabilmeleri ve sürdürebilmeleri adına devletlerin temel görevlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu durum güvenliğin, tüm devlet politikalarına ve faaliyetlerine yön veren, belirleyici bir unsur olduğunu göstermektedir. Yapılan literatür incelemesi sonucu, devletlerin güvenlik politikaları ile toplumun kültürü arasında bir etkileşim olduğu ve bu konu ile ilgili yapılan çalışmaların 'Siyasal Kültür' ve 'Stratejik Kültür' kavramları ile açıklanmaya çalışıldığı fark edilmiştir. 'Siyasal Kültür" toplumun politik tercihlerini ve davranışlarını betimlemek için kullanılırken, 'Stratejik Kültür' sosyo-politik inşa unsurlarının devletlerin dış politikalarına yansımaları hakkında öngörüler geliştirmek için kullanılmaktadır. Fakat her iki kavram da açıklamalarında devlet-toplum-kültür arasındaki etkileşimin sosyal psikolojiye dayalı kök nedenlerini ihmal ettiği için bu çalışmada 'Güvenlik Kültürü' kavramı tercih edilmiştir. Bu bağlamda güvenlik kültürünün bir sosyalizasyon süreci sonunda ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bu sürecin; sosyolojik ve politik olmak üzere iki inşa boyutu bulunmaktadır. 'Toplumsal ya da Sosyal Biliş', 'Schismogenesis veya Pygmalion Etkisi' ve 'Kültürel Farklılıklar', güvenlik kültürünü inşa eden Sosyo-psikolojik faktörlerdir. 'Güvenlikleştirme (Securitization)', 'Özgürleşme (Emancipation)' ve 'Ardıncılık (Bandwagoning)' ise güvenlik kültürünün politik inşa boyutunu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın birincil amacı; 'Güvenlik Kültürü' ekseninde çizilen bu teorik çerçeveyi açıklamaktır. Çalışmanın diğer bir amacı ise açıklanan teorik çerçeveyi 'Türkiye ve Türk Dış/Güvenlik Politikası' örneği üzerinden somutlaştırmaktır. Bu bağlamda çalışmanın teorik kısmını oluşturmak için güvenlik teorilerinden ve sosyal psikolojiden yararlanılacak birinci aşamada, bu iki alanın konuyla ilişkili olduğu düşünülen varsayımları arasında senteze gidilecektir. İkinci aşamada kuramsal çerçevenin pratikte geçerliliğini açığa çıkartmak için Türkiye'nin dış/güvenlik politikalarına odaklanılacaktır.