2020-2022 yılları arasında dijital platformlarda yayınlanan dizilerde güçlü kadın olgusu: Netflıx örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Bilimleri (Yl) (Fırat Ortak), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KEVSER YÜNKÜL

Danışman: Ersin Aycan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma, toplumsal cinsiyet bağlamında kadına yüklenen rollerin dijital medya platformlarında nasıl temsil edildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Feminist kuram başlığı altında incelenen toplumsal cinsiyet kavramı, günümüzde önemli araştırma konularından biridir. Kadının toplumsal normlar içerisindeki konumu, evrensel ve yerel düzeyde önem arz etmektedir. Bu bağlamda medyada yayınlanan içeriklerin, izleyiciyi yönlendirme noktasında çok önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Özellikle altın saatlerde (prime-time) yayınlanan dizilerde toplumsal cinsiyet normları, patriarkal düzen altında kadınları temsil etmektedir. İçeriklerde kullanılan eril dil ve karakterlerle özdeştirilen seyirci, patriarkal düzenin pekişmesini ve gündelik yaşantıdaki kadın rollerinin bu yapı içerisinde şekillenmesini sağlamaktadır. Bahsi geçen bu anlatılar doğrultusunda, çalışmanın ilk aşamasında feminist kuram, toplumsal cinsiyet ve Türk dizilerinde kadın temsili üzerinde durulmuştur ve ardından dijital platformlar hakkında bilgilendirme yapılarak, Türkiye'de dijital platformların gelişim sürecine bakılmış, çalışmaya konu olan Netflix'in tarihçesi ve orijinal içeriklerinde kadın temsilinden bahsedilmiştir. Netflix'in seçilme gerekçesi abone sayısı ve içeriklerindeki fazlalık olarak belirlenmiştir. Çalışmada 2020-2022 yıllarında yayınlanan Netflix orijinal Türk dizileri ele alınmıştır. Diziler, içerik analizi analiz yöntemi ile incelenmiş ve dizilerdeki kadın temsili, feminist kuram ve toplumsal cinsiyet açısından yorumlanmıştır. Bu bağlamda dijital platformlarda yayınlanan dizilerdeki kadın temsilinin, televizyon dizilerindeki kadın temsili ile karşılaştırılması yapılmıştır. 2020-200 yılları arasında Netflix'te yayınlanan 12 dizi incelenmiştir. Çalışmayı kapsayan dizilere bakıldığında, Netflix'te yayınlanan dizilerdeki kadın temsillerinin toplum tarafından atfedilen rollerin dışında olduğu ve geleneksel anlatıların temsilinde olumlu anlamda bir kırılma yarattığı sonucuna varılmıştır.