Endodontik Tedavi Öncesi Ve Sonrasında Stres Değişiminin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Seren İSPİR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NESLİHAN ŞİMŞEK
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı; endodontik tedavi öncesinde kullanılan dental anksiyete ölçekleri (MDAS, SDA-I, VAS, DAQ, STAI-S ve STAI-T) ile dental anksiyete seviyesinin belirlenmesi, hastalardan alınan örneklerde tükürük kortizol, DHEA, kortizol/DHEA, α-amilaz, IgA sekresyon hızı, CgA ve total protein seviyelerinin tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırılması ve hastaların sosyodemogrofik ve dental geçmişlerinin dental anksiyete ve stres biyobelirteçlerinin seviyeleri üzerindeki rolünün incelenmesidir. Materyal ve metot: Bu çalışmaya İnönü Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Endodonti Anabilim dalına başvuran 18 yaşını doldurmuş ve sistemik herhangi bir hastalığı olmayan 111 hasta dâhil edildi. Hastalar endodontik tedavi öncesinde sosyodemografik/dental geçmişleri ile ilgili olan formu doldurdu ve sonrasında hastalara dental anksiyete seviyelerinin belirlenmesi amacıyla dental anksiyete ölçekleri uygulandı. Tedavi öncesi ve sonrasında hastalardan tükürük numuneleri alındı. Elde edilen tükürük numunelerinin stres biyobelirteç seviyeleri ELISA yöntemi kullanılarak tespit edildi. Bulgular: Çalışmada kullanılan dental anksiyete ölçeklerinin birbirleriyle istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişkiye sahip olduğu bulundu. Tüm hastaların tedavi öncesi ve sonrası stres biyobelirteçlerinin seviyeleri karşılaştırıldığında sadece total protein seviyesi istatistiksel olarak farklı idi (p<0.05). Ayrıca dental anksiyete ölçekleri ve stres biyobelirteçlerinin hastaların sosyodemografik ve dental geçmişlerinden etkilendikleri bulundu. Sonuçlar: Bu çalışmanın sonucu endodontik tedavi öncesi stres seviyesinin, yükselmiş tükürük total protein miktarı ile ilişkili olduğunu ortaya çıkardı. Hastaların olumsuz dental deneyimlerinin ve çevresel şartlanmaların hem dental anksiyeteyi hem de stres biyobelirteçlerinin seviyelerini etkilediği görüldü. Daha önce Türk toplumunda kullanılmamış olan SDA-I ölçeğinin sık kullanılan diğer dental anksiyete ölçekleri ile pozitif yönlü anlamlı ilişkide olduğu bulundu. Anahtar kelimeler: Dental anksiyete, ELISA, Stres biyobelirteçleri, SDA-I, Total protein.